Herken je dat het leven soms kan voelen als een gevecht? Waarbij er zoveel ballen zijn om in de lucht te houden en zoveel dingen waaraan je moet voldoen. Het is vaak een hele klus om hier op een goede manier staande in te blijven.
En wat als je meer naar binnen kijkt? Herken je dan ook de innerlijke strijd die je met jezelf voert over wie je bent en wie je zou moeten zijn?

Is het leven dan nog steeds één grote strijd om te overleven, maar vindt het tegenwoordig meer plaats onder de oppervlakte? Of is er ook een andere manier van leven mogelijk?

De formule tot geluk

In het streven naar geluk, dienen we tegenwoordig aan zoveel voorwaarden te voldoen. Althans dat is de boodschap die we van jongs af aan mee hebben gekregen van onze ouders en de maatschappij waar we in leven. “Als je iets wilt in dit leven, dan moet je er hard voor werken”. Of “alles is mogelijk, als je zelf maar wilt en je best doet”.

Via allerlei wegen wordt ons steeds verteld wat er allemaal mogelijk is en hoe dat jou gelukkiger gaat maken. Zelfs als je nog niet wist dat het bestond, dan is er na een uur op internet scrollen opeens een nieuwe voorwaarde voor geluk ontstaan. Een nieuwe behoefte, een nieuw verlangen. En voor je het weet slaat ‘fomo’ (fear of missing out) je om de oren.

Het is vaak niet voldoende om één dimensie van het leven goed voor elkaar te hebben. We hebben het gevoel dat we op álle terreinen succesvol moeten zijn, want anders passen we niet in het maatschappelijke verhaal van geluk en succes.

En deze geluksformule bestaat uit een goede baan, met status en geld. Maar ook uit een liefdevolle relatie zonder gedoe… En een fit lichaam waarmee je kunt verschijnen en je niet voor hoeft te schamen… En vrienden die je regelmatig ziet en helpt wanneer ze je nodig hebben… En natuurlijk dien je ook regelmatig rond de wereld te reizen, zodat je interessante dingen meemaakt, wereldwijs wordt en met anderen kan meepraten.

Formule tot geluk wordt een formule van lijden

Mocht je één van deze aspecten in je leven gerealiseerd hebben, dan is dat toch niet genoeg. Want de formule tot geluk werkt alleen als je op alle schaakborden tegelijkertijd aan de winnende hand bent… één potje winnen en de andere verliezen is niet goed genoeg.

Daar komt bij dat de formule tot geluk mentaal haalbaar lijkt, maar in het dagelijkse leven onuitvoerbaar blijkt vanwege de tegenstrijdigheden die het in zich heeft. Want op wereldreis gaan staat op gespannen voet met het onderhouden van je vrienden en het maken van carrière. En die droomcarrière waar je keihard en lange uren voor moet werken, maakt dat je weinig tijd hebt voor een verdiepende relatie, of het onderhouden van een fit lichaam.

Kortom, deze formule tot geluk is voor de meeste (waarschijnlijke alle) mensen compleet onrealistisch en onhaalbaar is. En toch blijven we erin geloven, blijven we elkaar bevestigen en herbevestigen in die geloof. Met als resultaat dat vele van ons continu rondlopen met een gevoel van niet voldoen, of zelfs het gevoel dat je in de ogen van de ander minder bent. En dit nare gevoel drijft ons om nog harder te werken, meer je best te doen, je te verzetten en te vechten en…fysiek, emotioneel of mentaal in onbalans te raken.

De cijfers over burn-out, antidepressiva en fysieke klachten liegen er niet om. En als hiervan de eerste kenmerken zich aandienen, houden we ze vaak wel voor onszelf, want die passen niet in de formule van geluk.

Misschien kunnen we hier dan concluderen dat de formule tot geluk, eerder een formule van oneindige strijden en streven is. En dat zolang we hierin blijven geloven en ernaar blijven leven, we in het lijden gevangen blijven.

De maatschappelijke formule tot geluk is niet de enige oorzaak van de spanningen en strijd die we in ons leven ervaren. Als we eerlijk naar binnen kijken vinden we een strijdtoneel van andere aard, waar we ons toe te verhouden hebben. 

Onze innerlijke strijd

We hebben de neiging om de oorzaken en oplossingen voor onze problemen en spanningen buiten onszelf te zoeken, maar vaak zijn dit projecties van de strijd die onszelf plaatsvindt.

Zodra we eerlijk naar binnen kijken, blijken we vooral te moeten voldoen aan een aantal zeer kritische ‘strijders’ die in onszelf leven. En deze aspecten van ons (delen in IFS taal) zijn vaak een stuk strenger, harder en kritischer dan onze omgeving.

Soms kan het zelfs voelen alsof we niet anders kunnen dan deze kritische en strenge delen te volgen, want zij beschermen ons tegen het voelen van de wanhoop, paniek en machteloosheid die daaronder schuilt. Of we ons daar nu bewust van zijn of niet, ze beïnvloeden voor een groot deel onze gedachten, gevoelens en ons handelen.

Mijn innerlijke strijd

Ik kom dit zelf bijvoorbeeld tegen in de marketing van InnerMovement. We bestaan nog niet zo lang als bedrijf en we hebben meer bekendheid nodig om de juiste mensen te bereiken voor het aanbod wat we bieden.

Alhoewel we een jaar geleden enthousiast en geïnspireerd aan de slag gingen met de marketing, begon het ergens in het proces aan te voelen als een strijd. Ik merkte op dat marketing niet langer voelde als vrije en open creatie, maar als een ‘moeten’, en een continue strijd om allerlei (vaak zelf opgelegde) deadlines te halen. Het voelde steeds meer vernauwd, gejaagd en onvrij aan.

Toen ik dit bij mezelf constateerde, ging ik bij mezelf ten rade en ik ontdekte dat er delen bij betrokken waren, die in essentie bang waren. Natuurlijk toonde deze delen zich in de eerste instantie niet zo. Ze verschenen aan mij als bereidwillige, competente en doelgerichte delen, die aan het strijden waren voor wat ik wilde bereiken.

Maar wanneer ik me langer met hen verbond, begon ik de angst eronder te voelen. Deze delen waren bang dat we niet genoeg deelnemers voor de opleiding zouden vinden of dat mensen misschien toch niet liepen te wachten op wat voor ons zo dierbaar is en wat we zo graag de wereld in willen brengen.

Ik vertelde mezelf dat het ‘moest’ voor het bedrijf, maar ik was aan het strijden tegen mijn  angstige delen.

Het besef en de erkenning van de bange delen in ons, is het begin van de bevrijding uit een leven vol (innerlijke) strijd. En met erkenning bedoel ik dat je bewust met de aandacht aanwezig bent bij de angst. Dat is iets anders dan de angst wegdrukken door te dissociëren, of door je volledig te laten overspoelen en overnemen door de angst.

Dit vraagt een ‘midden’ positie, waar je wel verbinding hebt met je angstige delen, maar tegelijkertijd je niet identificeert met de angst. Want zodra jij gelooft dat de angstige gedachte waar is, neemt de angst je over. En zullen er hardwerkende en strijdende delen omhoogkomen om je af te schermen tegen de angst die je niet wilt zien of voelen. De strijdende delen doen dat door je te vertellen dat er van alles ‘moet’ en nodig is voordat het veilig is, voordat jij kan en mag ontspannen.

We zoeken veiligheid en acceptatie in onze omgeving, maar werkelijke veiligheid en acceptatie komt van binnenuit

Wanneer de strijd oplost

De eerste stap om uit de strijd te stappen is dus het erkennen van je angst en het besef dat dit jouw gevoel en handelen beïnvloedt. Wanneer je vervolgens niet samenvalt met de angst, is het mogelijk om weer verbinding te maken met je ruimere zelf.

In deze staat van zijn, ervaar je jezelf als een ruimte waarin een angstig deel aanwezig is. Er is ruimte voor dat angstige deel en het hoeft dus ook niet weg, maar jij ervaart jezelf als ruimer en steviger dan het angstige deel. Het besef dat jij de bedding bent waar angstige delen in kunnen verschijnen, maar ook in kunnen rusten of kunnen doorstromen, maakt dat de innerlijke strijd transformeert.

Je hele systeem kalmeert en er ontstaat vertrouwen. De noodzaak om hard te werken en te strijden lost op. Vanuit deze kalmte en vertrouwen ontstaan er meer keuzemogelijkheden in je denken en handelen. Niet langer geloof je volledig in de delen, die je bestoken met een eindeloze stroom aan ‘moeten’, omdat je je anders niet veilig kan voelen of volgens deze delen op een manier niet voldoet.

Je gevoel van voldoen of de mate waarin jij je veilig voelt, is niet langer afhankelijk van wat jij doet, bezit of bereikt.

 Natuurlijk is deze staat van zijn niet in één keer bereikt, maar des te eerlijker je bent naar de angstige delen die er in je leven en des te vaker je die middenpositie weet te vinden, des te meer komt de interne strijd tot rust. En daarmee dus ook de uiterlijke strijd, de strijd die veel mensen in hun leven ervaren.

Geen “red pill or blue pill”, maar Yoga

Dit is het medicijn dat yoga brengt, niet als een pilletje dat je kunt slikken en waarmee alles in één keer is opgelost, maar als een pad en een beoefening. En als je hieraan toegewijd blijft, dan leidt dat uiteindelijk tot een staat van zijn, waarbij je met vertrouwen, veerkracht en balans in het leven staat.

Het leven, met al zijn pijnlijke, uitdagende en verdrietige gebeurtenissen, blijft hetzelfde. Alleen jij ervaart het niet langer als een continue strijd om het hoofd boven water te houden. In plaats daarvan laat je het leven en alle ervaringen die dat brengt, door je heen stromen. En dat kan nog steeds pijn doen, maar het lijden stopt, omdat het verzet, de strijd in jou tot rust is gekomen.

Wil jij je deze levenswijze eigen maken en ben jij klaar met de strijd om te voldoen aan de illusie van geluk? Dan is de opleiding van InnerMovement misschien iets voor jou.